Van herdenkingskransen tot keukenapparatuur: vijf circulaire uitdagingen in één InnovatieHub
De Lifeport MKB InnovatieHub Circulair is gestart in Arnhem! Spica Lifestyle, ATAG Benelux, Commonwealth War Graves Commission, Nederlands Openluchtmuseum en Yourgrow.net werken samen met studenten en experts aan vijf circulaire vraagstukken.
Wat hebben herdenkingskransen, bedrijfskleding, keukenapparatuur, museumgebouwen en groene buurten met elkaar gemeen?
Op het eerste gezicht weinig. Toch kwamen deze vijf onderwerpen op dinsdag 3 november samen tijdens de aftrap van de InnovatieHub Circulair. Vijf organisaties brachten hun eigen circulaire uitdaging mee. De komende weken werken ondernemers, studenten en experts samen aan nieuwe inzichten en praktische oplossingen.
De Lifeport MKB InnovatieHub Circulair brengt verschillende werelden bij elkaar. Ondernemers kennen hun uitdagingen uit de praktijk, studenten kijken met een vernieuwende blik en experts brengen aanvullende kennis en ervaring mee. Juist die combinatie maakt het mogelijk om vraagstukken vanuit verschillende perspectieven te onderzoeken.
Bij de aftrap waren ook vertegenwoordigers van de HAN, Hogeschool Van Hall Larenstein, gemeente Arnhem, Gemeente Nijmegen en The Economic Board aanwezig. Vanaf de volgende bijeenkomst sluiten ook de masterstudenten Science for Sustainability van de Radboud Universiteit aan.
Vijf vraagstukken uit de praktijk
Tijdens de startbijeenkomst presenteerden de vijf organisaties hun circulaire uitdagingen. Van grondstoffen en hergebruik tot nieuwe verdienmodellen en gedragsverandering.
Spica Lifestyle: Hoe maken we bedrijfskleding van lokale grondstoffen?
Spica Lifestyle uit Arnhem maakt onder andere bedrijfskleding, relatiegeschenken en bekers, met aandacht voor lokaal en sociaal ondernemen. Maar hoe lokaal is bedrijfskleding eigenlijk als het katoen van ver komt en de shirts in Bangladesh worden geproduceerd?
Spica wil onderzoeken hoe een regionale textielketen met vlas, hennep of gerecycled textiel mogelijk wordt. Dat blijkt ingewikkelder dan gedacht. Veel onderdelen van de keten zijn in Nederland aanwezig, maar belangrijke stappen, zoals het spinnen van vlas, vinden nog in het buitenland plaats.
De centrale vraag: hoe ontwikkel je een haalbare regionale keten voor bedrijfskleding, van grondstof tot eindproduct?
Commonwealth War Graves Commission: Hoe maken we herdenkingskransen circulairder?
Herdenkingskransen zijn een belangrijk symbool van respect en herinnering. Maar wat gebeurt er met die kransen na een herdenking?
Bij de Commonwealth War Graves Commission (CWGC), verantwoordelijk voor oorlogsgraven en monumenten, belandt een groot deel van de kransen uiteindelijk bij het restafval. Jaarlijks gaat het om ongeveer 50 kubieke meter materiaal.
De uitdaging is om de keten van herdenkingsmaterialen circulairder te maken, met meer aandacht voor duurzame materialen en bewustwording bij de betrokken partijen. Daarbij moet uiteraard het emotionele en symbolische karakter van herdenken behouden blijven.
Nederlands Openluchtmuseum: Hoe wordt circulair bouwen onderdeel van de dagelijkse werkwijze?
Het Nederlands Openluchtmuseum bouwt, onderhoudt en vernieuwt voortdurend. Gebouwen worden gerenoveerd en tentoonstellingen zijn soms maar tijdelijk te zien. Daarbij komen regelmatig materialen vrij die mogelijk opnieuw gebruikt kunnen worden.
Maar welke materialen zijn beschikbaar? Hoe bepaal je wat geschikt is voor hergebruik? En hoe zorg je ervoor dat medewerkers dit structureel meenemen in hun werkzaamheden?
Het museum wil onderzoeken hoe circulair bouwen en materiaalgebruik een vaste plek kunnen krijgen binnen de organisatie, in plaats van afhankelijk te zijn van afzonderlijke projecten.
ATAG Benelux: Welk verdienmodel past bij refurbished keukenapparatuur?
Een keukenapparaat hoeft na de eerste gebruiksperiode niet altijd aan het einde van zijn levensduur te zijn. Maar hoe organiseer je een tweede leven voor keukenapparatuur op een manier die ook commercieel aantrekkelijk is?
ATAG Benelux onderzoekt welk model het beste past bij refurbished keukenapparatuur voor consumenten. Is dat verkoop, verhuur of huurkoop? Welke voorwaarden zijn daarvoor nodig? En hoe verandert dit de relatie met klanten en partners?
De uitdaging raakt daarmee niet alleen aan hergebruik en afvalreductie, maar ook aan nieuwe vormen van dienstverlening en langdurige klantrelaties.
Yourgrow.net: Hoe helpen we bewoners hun omgeving te vergroenen?
Veel bewoners willen graag een groenere tuin of buurt. Maar hoe maak je het makkelijker om zelf initiatief te nemen? En hoe ondersteun je projecten waarbij inwoners, gemeenten, hoveniers en andere betrokkenen samenwerken?
Yourgrow.net werkt aan digitale toepassingen die de mogelijkheden en effecten van vergroening inzichtelijk maken. Met het concept Green Twin kan bijvoorbeeld worden gekeken naar de verhouding tussen groen, water en verharding op een locatie.
De vraag voor de InnovatieHub is hoe bewoners beter gestimuleerd en ondersteund kunnen worden bij hun eigen vergroeningsinitiatieven, zodat individuele ideeën ook kunnen uitgroeien tot gezamenlijke projecten.
‘Groeien betekent niet meer, meer, meer, maar samen beter’
Naast de vijf praktijkvraagstukken nam gastspreker drs. Frank Croes, faculteitsdirecteur van Aeres Hogeschool Almere, de deelnemers mee in een andere kijk op circulaire economie.
Frank is pionier op het gebied van circulair ondernemen en was eerder ruim tien jaar verbonden aan de HAN, waar hij aan de basis stond van het Centrum Meervoudige Waardecreatie.
Zijn verhaal begon niet bij bedrijven of verdienmodellen, maar bij de natuur. Want wat kunnen we leren van ecosystemen waarin alles met elkaar verbonden is en grondstoffen steeds opnieuw onderdeel worden van een natuurlijke kringloop?
Een uitspraak uit zijn verhaal die bleef hangen:
“Groeien betekent dus niet in economische oude zin meer, meer, meer, maar groeien is eigenlijk het samen beter doen.”
Een interessante gedachte die goed aansluit bij de InnovatieHub. Circulair ondernemen gaat niet alleen over minder afval of andere materialen. Het gaat ook over slimmer samenwerken, nieuwe verdienmodellen en waarde creëren voor zowel de onderneming als de omgeving.
Eerst begrijpen, dan pas oplossingen bedenken
Na de Masterclass gingen de deelnemers in kleinere groepen aan de slag. Niet om meteen oplossingen te bedenken, maar om de vraagstukken eerst goed te doorgronden.
Met de design thinking-methode werkten zij aan het scherper formuleren van de ontwerpvragen en het onderzoeksplan. Daarbij stonden vragen centraal als: welk probleem willen we precies oplossen, voor wie doen we dat en welke verandering willen we bereiken?
Ook brachten de groepen de betrokken partijen en hun belangen in kaart. Welke stakeholders spelen een rol? Welke relaties zijn belangrijk? En wanneer kan een organisatie straks zeggen dat het traject daadwerkelijk iets waardevols heeft opgeleverd? De uitkomsten vormen de basis voor het vervolgonderzoek en de volgende bijeenkomsten.
De beste ideeën ontstaan niet alleen
Wat deze eerste bijeenkomst vooral zichtbaar maakte, is hoe verschillend circulaire vraagstukken kunnen zijn. Toch hebben de vijf uitdagingen iets gemeen: ze vragen om kennis, inzichten en samenwerking die verder reiken dan de eigen organisatie. In de komende bijeenkomsten bouwen de deelnemers daarop voort.
